Leki dla Borderline Personality Disorder (BPD)
Jeśli masz depresje z innego powodu niż BPD – zajrzyj na:
www.republika.pl/mario236/opinie1.html depresja.webpark.pl/lekiocena.html http://www.remedyfind.com/healthconditions/9/
Leki wpływające na umysł nie powodują, iż osoba przestaje "być sobą".
Wszystko co konsumujemy ma wpływ na nasz umysł i nasze myślenie
– np. zjedzenie czekolady poprawia nam humor, a mimo to wciąż jesteśmy tą samą osobą.
Prawie każdy lek czyni w organizmie, z powodu swoich skutków ubocznych, mniejsze lub większe spustoszenia
– należy więc wybrać kompromis pomiędzy spustoszeniem wywołanym braniem leku, a spustoszeniem psychicznym (wywołanym depresją,
huśtawkami nastroju). Zwykle lepiej brać też zbyt małą dawkę leku, niż zbyt dużą.
Uwaga: Benzodiazepiny (rodzaj leków redukujących niepokój, brane zwykle aby ułatwić zasypianie;
np. Diazepam, Oxazepam, Nitrazepam, Relanium, Valium, Zomiren )
NIE są wskazane w przypadku BPD – często pogarszają stan osób z BPD (i przy okazji uzależniają).
Działanie leków antydepresyjnych, jak i samego mózgu, nie jest dokładnie zbadane.
Są one często wynikami badań typu "spróbujmy czy to zadziała" .
Mają zwykle wiele efektów ubocznych. W dodatku krążą o nich błędne mity. Np. przekonanie, że uzależniają (jak
narkotyki). Wcale nie uzależniają fizycznie (choć po odstawieniu niektórych – np.
SSRI - mogą wystąpić efekty uboczne utrzymujące się do kilku tygodni, należy więc powoli zmniejszać dawkę).
Uzależnienie psychiczne od preparatu może zależeć od psychiki osoby go pobierającej.
Psychicznie uzależnić się można nawet od witaminy C.
Innym, błędnym mitem jest przekonanie,
iż po zażyciu "tabletki szczęścia" (jaką wydaje
się być lek antydepresyjny) świat staje się nagle różowy, chce się od razu żyć, życie nabiera sensu. Nic bardziej błędnego:
po wielu lekach antydepresyjnych osoba czuje się gorzej (pod niektórymi
względami), sennie, po niektórych są problemy z ciśnieniem krwi, spadkiem
libido , problemy ze skupieniem się i ogólnie myśleniem.
Leki te często zmniejszają intensywność emocji.
Jednak, co najważniejsze, leki antydepresyjne
niwelują najgorsze objawy depresji. Przede wszystkim typowe dla depresji wewnętrzne niepokoje,
irracjonalne lęki. Zwykle otępiają nas, ale w tym otępieniu nie czujemy tak
silnie "bólu egzystencji". Pozwalają przetrwać najgorszy okres.
Należy mieć też świadomość, że leki antydepresyjne
nie ułożą życia. Pomagają przetrwać najgorszy okres, ale wciąż
będzie potrzebny wysiłek i chęć podniesienia się, aby na
dłuższą metę udało się wyjść "na prostą".
Praktycznie wszystkie leki przeciwdepresyjne są dostępne tylko na receptę ,
którą generalnie może wypisać tylko lekarz psychiatra .
UWAGA: w przypadku zażywania większości leków antydepresyjnych nie wolno spożywać alkoholu!
Przed zażyciem każdego leku należy zapoznać się z jego ulotką.
Doxepin
Trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny - starej generacji.
Wykazuje średnie działanie uspokajające i przeciwlękowe, słabe działanie przeciwdepresyjne.
Zalety:
niweluje lęki, niepokoje; działa uspokajająco
ułatwia zasypianie (brany na ok. 1h przed snem)
Wady:
nadmierna senność i uczucie zmęczenia przytępia zmysły szybki przyrost wagi
Uwagi:
Nie jest wskazane jego użycie jednocześnie z lekami SSRI .
Sulpiryd
Nie jest to typowy lek przeciwdepresyjny – Sulpiryd jest neuroleptykiem (lekiem antypsychotycznym),
o działaniu antyautystycznym i aktywizującym (podawany w mniejszych dawkach),
wywiera umiarkowane działanie przeciwdepresyjne. W większych dawkach bardziej uspokaja i "spłyca".
SS RI Do leków SSRI zaliczamy:
Fluoksetyna – (nazwy handlowe: Prozac, Deprexetin, Bioxetin, Bioksetyna, Seronil, Fluoxetin, Fluoksetyna, Fluctin, Andepin, Deprenon, Fluctine, Fluval, Sarafem) - pierwszy i najstarszy lek z tej grupy,
działa najmniej selektywnie. Pobudza, nie działa uspokajająco.
Zalecany w depresji, w której nie mamy energii nic robić. NIE WOLNO podawać w przypadku występowania myśli samobójczych,
gdyż może pomóc zmobilizować do samobójstwa. Działa w organizmie najdłużej (do 6 tyg.), po odstawieniu, z wszystkich leków SSRI.
Uznawana za najlepszy wybór w przypadku BPD.
Fluwoksamina – (n. handlowe: Fevarin, Floksyfral, Luvox) - ma, obok Nefazodonu, mały wpływ na spadek
libido
(w przeciwieństwie do reszty SSRI), ma jednak większe inne efekty uboczne
Paroksetyna – (n. handlowe: Seroxat , Rexetin, Paxil, Deroxat) – działa przeciwlękowo, uspokajająco, może powodować nadmierną senność, mocno wpływa na libido,
ma najostrzejszy syndrom odstawienia. Prawdpodobnie najmocniejszy z grupy SSRI i najbardziej selektywnie działający na serotoninę.
Sertralina – (n. handlowe: Zoloft , Gladem, Asentra , Lustral), nie aktywizuje, w bardzo niewielkim stopniu (jak na lek SSRI) działa
przeciwlękowo,
w przypadku BPD działa trochę mniej
skutecznie niż Flueksetyna mniej efektów ubocznych nawet przy większych dawkach Citalopram - (n. handlowe: Cipramil, Cital, Seropram, Celexa, Lexapro)
Stosunkowo nowe leki, działają hamując wychwytywanie zwrotne serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym,
należą do jednych z najskuteczniejszych leków antydepresyjnych w przypadku BPD.
Zalety:
działa, pomaga - poprawiając samopoczucie,
zwiększając chęci do robienia czegokolwiek zmniejsza agresje, lęki, niepokoje i impulsywność
trochę zmniejsza uczucie pustki i znudzenia
wywołuje lekkie zobojętnienie emocjonalne - stan bez głębokich/przesadnych uczuć pomagający stabilizować nastrój
Wady:
niezbyt uciążliwy w przypadku Fluoksetyny, koszmarny w przypadku Paroksetyny, syndrom odstawienia SSRI zaczynający się kilka dni
po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki,
utrzymujący się do kilku tygodni
(powrót stanów lękowych, nerwowość, nudności, zawroty i bóle głowy, bezsenność) - należy powoli zmniejszać dawke.
zmniejsza apetyt
spadek libido
powoduje u 18% ludzi nudności, ból głowy, niepokój, suchość w ustach, bezsenność
Uwagi:
Leki te działają z kilkutygodniowym opóźnieniem, lecz późniejsze zwiększenie dawki daje skutek nawet już po 1 dniu.
Niektórzy są zdania, iż ludzie z BPD maja za małą ilość Serotoniny z przyczyn biologicznych;
jako że leki SSRI poprawiają bilans Serotoniny, powinny więc być przyjmowane przez ludzi z BPD zawsze .
(Tak samo jak chory na cukrzyce nie przestaje przyjmować insuliny).
Niektórzy, po kilkuletnim zażywaniu SSRI, stwierdzają,
że przestaje na nich działać. Sposobem na to jest "rotacja" na leki SSRI z różnych grup (po jakimś czasie można wracać do leków SSRI, które
brało się kilka lat temu - znowu bywają skuteczne).
SSRI przyśpieszają metabolizm alkoholu powodując szybsze "upijanie się" Tianeptyna (ang. Tianeptine)Nazwy handlowe: Stablon, Coaxil
Francuski lek, niezbyt znany w USA. Działa w odwrotny sposób do leków SSRI .
Skuteczność Tianepetyny w przypadku BPD nie jest zbadana.
Mianserin
Nazwy handlowe: Lerivon/Mianserin/Miansemerck/Tolvon.
Blokuje presynaptyczne receptory noradrenergiczne oraz zwiększa przemianę
i uwalnianie mózgowej noradrenaliny. Działa przeciwlękowo oraz uspokajająco.
Zalety:
ułatwia zasypianie (brany 1,5h przed snem), niweluje problem wczesnego budzenia się typowy dla depresji
Wady:
otępia umysłowo, jak alkohol, ale działa dłużej
może powodować uszkodzenie szpiku kostnego z leukopenią i cranulopcytopenią lub anemie plastyczna; możliwe objawy niepożądane: zaburzenia czynności wątroby, żółtaczka cholestatyczna, ginekomastia, patologiczna laktacja, zawroty głowy, ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego,
obrzęki obwodowe, bóle i zapalenia stawów, zmiany skórne
Olanzapina Nazwy handlowe: Zyprexa, Zolafren.
Nie jest typowym lekiem przeciwdepresyjnym;
jest atypowym lekiem antypsychotycznym, stabilizuje nastrój,
stosowana jest w przypadku Schizofrenii (pomaga kontrolować halucynacje i apatie)
i depresji dwubiegunowej .
Ma uciążliwe efekty uboczne: przyrost masy ciała, oszołomienie, senność,
poruszenie, zwiększenie pulsu, zatwardzenie, suchość w ustach, może powodować niedomiar insuliny.
Dziurawiec
N. handlowa: Deprim
Jedyny "lek" antydepresyjny dostepny bez recepty. Poprawia trochę humor w łagodnych stanach depresyjnych.
W przypadku poważniejszej depresji i BPD jest praktycznie nieskuteczny, aczkolwiek nie zaszkodzi.
L-Trytofan, 5-HTP
Naturalne środki – prekursory serotoniny. W odpowiednich dawkach zwykle działają tak jak leki SSRI, przede wszystkim przeciwdepresyjnie,
a zarazem nie mają efektów ubocznych. L-Tryptofan jest kilkunastokrotnie mniej skuteczny od 5-HTP (5-HTP jest bliższym prekursorem 5-HT, czyli
serotoniny, podlega też w mniejszym stopniu metaboliźmie w wątrobie), lecz znajduje się w pożywieniu, które spożywamy na codzień. 5-HTP
jest ciężko dostępne, w Polsce prawie niedostępne nawet w postaci suplementów.
Lit
Węglan litu, najstarszy z wciąż (czasami) używanych leków stabilizujących nastrój;
nie tłumi dobrze częstych huśtawek nastroju charakterystycznych dla BPD,
ma stosunkowo wiele efektów ubocznych, a w dłuższym okresie niszczy nerki.
Kwas walproinowy Nazwy handlowe: Convulex/Depakote/Depakine /Dipromal/Valproate
Ma wiele efektów ubocznych
(zwiększa ryzyko zespołu policystycznych jajników u kobiet,
może spowodować poważne uszkodzenia wątroby) i działań niepożądanych
(nudności, ból głowy, senność, wypadanie włosów, zwiększenie apetytu i przyrost masy ciała).
Karbamazepina Nazwy handlowe: Amizpin, Epitol, Neurotop, Tegretol , Timonil.
Ma poważne efekty uboczne (m.in. niszczy białe krwinki).
Trileptal Trileptal to ulepszony (i droższy) Tegretol (Karbamazepina) - działa trochę słabiej niż Tegretol, ale ma mniej efektów ubocznych, przede wszystkim
nie niszczy białych krwinek.
Zalety:
zmniejsza agresję i poirytowanie nie uzależnia
Wady:
działania niepożądane (zwykle przechodzą po kilku tygodniach gdy organizm się przyzwyczai do leku):
nudności, bóle głowy, zaburzenia koncentracji, zaburzenia ostrości wzroku,
utrata koordynacji mięśniowej, uczucie zmęczenia, zawroty głowy, zaburzenia snu, zmęczenie, senność
Uwagi:
Działa z opóźnieniem (ok. 3h; tydzień do uzyskania pełnej stabilności) Linki:
Topramate Nazwy handlowe: Topamax
Zbyt nieskuteczny i ma wiele poważnych efektów ubocznych.
Gabapentin
Nazwy handlowe: Neurontin
To nowy, drogi lek, którego skuteczność długoterminowa jest ostatnio kwestionowana.
Lamotrygina Nazwy handlowe: Lamictal, Lamitrin
Nowy lek; ma mało efektów ubocznych; jest dobrym wyborem w przypadku BPD i
PTSD .
Jest od ok. 1990 roku w USA lekiem przeciw padaczce, używanym przez neurologów, lecz w miedzyczasie odkryto,
że stabilizuje też nastrój, działa przeciwdepresyjnie i zaczął był używany również przez psychiatrów.
W 2003 roku został zatwierdzony przez FDA w USA
jako lek do stosowania w przypadku depresji dwubiegunowej.
Działa z dużym opóźnieniem (zwykle do miesiąca).
Na osoby z BPD (o ile nie wystąpią efekty uboczne - przede wszystkim reakcja alergiczna skóry)
działa rewelacyjnie. Nie spłaszcza doznań, nie wpływa na libido, nie wpływa na wagę. Wiele osób stwierdza, że ten lek nie tylko stabilizuje
nastrój, niweluje depresje, ale po tym leku im wręcz lepiej się myśli.
Wg pierwszych badań naukowych Lamictalu na ludziach z BPD wynika , iż po roku terapi Lamictalem u żadnego z nich nie można już stwierdzić objawów BPD!
Zalety:
działa też antydepresyjnie
niska cena
Wady:
objawy uboczne (ustępują po kilku dniach):
bezsenność (często), uspokojenie (rzadko), nudności, ból głowy, niewielka wysypka (u 10% osób).
u 1 na 1000 osób powoduje (szczególnie w pierwszych 6 tyg.) syndrom Stevens-Johnsona (zagrażający życiu stan
zapalny skóry i błon śluzowych z towarzyszącą wysoką temperaturą)
Uwagi:
Zaczęcie od małej dawki (25mg/dobę lub nawet 12,5mg/dobę)
i wolne zwiększanie dawki (co tydzień dwa razy większa dawka, aż do uzyskania poprawy) minimalizuje ryzyko alergicznej reakcji skóry.
W przypadku jakiejkolwiek wysypki należy przerwać stosowanie leku i skonsultować wysypkę z dermatologiem lub psychiatrą
- skonsultować czy można dalej brać lek. Kwas Omega-3 Nazwy handlowe: Omega-3
Do rodziny nienasyconych kwasów tłuszczowych Omega-3 należą:
ALA - kwas alfa-linolenowy, zawarty w siemieniu lnianym, oleju siemia lnianego,
zielonych liściatych warzywach, orzechach włoskich i brazylijskich, oleju rzepakowym i sojowym.
EPA - kwas eikozapentaenowy, zawarty w oleju ryb morskich i wodorostach morskich
DHA - kwas dokozaheksaenowy, zawarty w oleju ryb morskich i wodorostach morskich Nasz organizm jest w stanie przetworzyć kwas ALA na EPA i DHA.
W przypadku kwasów od ryb (EPA i DHA) dla stabilizacji nastroju ważne aby było więcej składnika o nazwie EPA .
W aptekach można zakupić Omega-3 w kapsułkach (120 kapsułek po 500mg za ok. 17zł),
o tej samej nazwie: Omega-3. Jest to preparat zalecany
od wielu lat na choroby serca, lecz w ostatnim czasie robi się o nim głośno jako o słabym, lecz naturalnym,
środku przeciwdepresyjnym i stabilizującym nastrój.
Jest to preparat naturalny, którym warto się wesprzeć, nie ryzykując psucia zdrowia.
Trochę pomaga (pierwsze efekty dopiero po ok. 3 tyg.)
- ale bez cudów, nie jest tak skuteczny jak leki stabilizujące nastrój wymienione powyżej.
W zasadzie Omega-3 nie stabilizuje nastroju, natomiast brak kwasu Omega-3 w diecie
zwiększa depresje, huśtawki nastroju i wiele innych problemów (poziom cholesterolu i trójglicerydów,
agregacja płytek krwi i ciśnienie krwi). Kora mózgowa jest w znacznym stopniu zbudowana na bazie kwasu tłuszczowego DHA,
DHA jest więc składnikiem potrzebnym do efektywnego funkcjonowania naszego mózgu.
Niestety, nasza dieta jest uboga w kwas Omega-3;
Japończycy jedzą więcej ryb i około dziesięciokrotnie rzadziej cierpią na depresje niż Europejczycy i mieszkańcy Ameryki.
Około 5,2% ludzi w USA cierpi na depresje, spożycie ryb w USA wynosi 21,7 kg/rok przez 1 osobę.
W Hong Kongu, gdzie ludzie jedzą więcej ryb (średnio 45 kg/rok przez 1 osobę),
na depresje cierpi już tylko około 1% populacji.
W Japonii, gdzie spożycie ryb jest jeszcze większe (średnio 74,5 kg/rok przez 1 os.), depresja dotyka zaledwie 0,4% populacji.
Kwasy Omega-3 są niezbędne w funkcjonowaniu mózgu, jednocześnie niemożliwe do wytworzenia przez nasz organizm - muszą
znaleźć się w naszej diecie.
Zalety:
naturalny, bezpieczny, wpływa też antydepresyjnie i ogólnie polepsza działanie mózgu, wykazuje też pozytywne
działanie na serce i krwiobieg dostępny bez recepty Linki:
Index
© 2004-2006 D.C.